Hirsla Community: Journal Editorials (Ritstjórnargreinar)

Heilbrigðiskerfi á krossgötum [ritstjórnargrein]

Tue, 29 Mar 2011 22:58:59 GMT

Titill: Heilbrigðiskerfi á krossgötum [ritstjórnargrein]

Höfundar: Steinn Jónsson

Útdráttur: Það er kunnara en frá þurfi að segja að margvísleg vandamál steðja nú að heilbrigðisþjónustunni. Á þeim fáu árum sem liðin eru frá efnahagshruninu hefur Ísland tapað samkeppnishæfni gagnvart útlöndum. Læknar starfa á alþjóðlegum vinnumarkaði og víða í nágrannalöndunum er skortur á vel menntuðum læknum og há laun í boði. Þetta er þegar farið að hafa áhrif hér á landi og læknaskortur er farinn að verða tilfinnanlegur, bæði í heilsugæslunni og meðal yngri lækna á Landspítala. Kjör lækna á Íslandi hafa rýrnað um meira en 50% ef miðað er við nágrannalönd. Viðhorfsbreyting hefur átt sér stað meðal yngra fólks á síðustu áratugum. Það sættir sig ekki lengur við óhóflegt vinnuálag sem kemur niður á frítíma og fjölskyldulífi.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Læknirinn sem vísindamaður : rannsóknarþjálfun læknanema og lækna [ritstjórnargrein]

Tue, 29 Mar 2011 22:58:59 GMT

Titill: Læknirinn sem vísindamaður : rannsóknarþjálfun læknanema og lækna [ritstjórnargrein]

Höfundar: Helga Ögmundsdóttir

Útdráttur: Fyrsta doktorsgráðan frá læknadeild HáskólaÍslands var veitt 1933 en formlegt doktorsnámhófst við deildina árið 1995. Doktorsvarnir hafaverið fimm til sjö talsins á ári síðastliðin fimm ár.Hafa ber í huga að læknar eru aðeins fimmtunguraf um það bil 60 doktorsnemum við læknadeild.Fyrir fáeinum árum tóku unglæknar að innritastí meistaranám við læknadeild. Þetta virðist hafaverið bylgja sem reis og féll svo aftur, því aðenginn unglæknir innritaðist síðastliðið ár. Vertværi að leita skýringa á þessu áhugaleysi nú.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Áður dauðadómur – nú sjúkdómur [ritstjórnargrein]

Sat, 26 Feb 2011 22:58:59 GMT

Titill: Áður dauðadómur – nú sjúkdómur [ritstjórnargrein]

Höfundar: Jón Gunnlaugur Jónasson

Útdráttur: Einn af fyrrverandi forystumönnum Krabbameinsfélags Íslands sagði að þegar hann var að nema læknisfræði fyrir nokkrum áratugum hefði verið litið á krabbamein sem dauðadóm, en nú væri frekar litið á það sem sjúkdóm. Þessi ágæti maður hafði mikið til síns máls. Möguleikar á greiningu og meðferð hafa gjörbreyst á undanförnum áratugum.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Introduction to person-centred medicine: from concepts to practice [editorial]

Tue, 29 Mar 2011 22:58:59 GMT

Titill: Introduction to person-centred medicine: from concepts to practice [editorial]

Höfundar: Mezzich, Juan E; Snaedal, Jon; van Weel, Chris; Botbol, Michel; Salloum, Ihsan

Útdráttur: No abstract is available for this article

Lýsing: To access publisher full text version of this article. Please click on the hyperlink in Additional Links field

Stefnubreyting í blóðþynningarmeðferð gáttatifs [ritstjórnargrein]

Sat, 29 Jan 2011 22:58:59 GMT

Titill: Stefnubreyting í blóðþynningarmeðferð gáttatifs [ritstjórnargrein]

Höfundar: Davíð O. Arnar

Útdráttur: Gáttatif er algengt og á fimmta þúsund núlifandi Íslendingar hafa greinst með þessa takttruflun.1 Meðal alvarlegustu fylgikvilla gáttatifs er segarek. Talið er að um fimmtungur heilaáfalla stafi af gáttatifi.2

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Offita barna [ritstjórnargrein]

Sat, 29 Jan 2011 22:58:59 GMT

Titill: Offita barna [ritstjórnargrein]

Höfundar: Tryggvi Helgason

Útdráttur: Offita barna er vaxandi vandamál í hinum vestræna heimi. Þrátt fyrir að mikil vakning hafi orðið í þessum málum hefur ekki tekist að snúa þróuninni við síðastliðin ár. Ef það tekst ekki mun það hafa mikil áhrif á lífsgæði og lífslíkur þjóða.

Lýsing: To access publisher full text version of this article. Please click on the hyperlink in Additional Links field

Eðli manna og þróun fræðitímarita [ritstjórnargrein]

Wed, 29 Dec 2010 22:58:59 GMT

Titill: Eðli manna og þróun fræðitímarita [ritstjórnargrein]

Höfundar: Engilbert Sigurðsson

Útdráttur: Saga síðustu ára kennir okkur að spádómsgáfaheyrir til undantekninga. Mér er því hollast aðreyna ekki að spá fyrir um hvernig Læknablaðiðmuni líta út á 100 ára afmæli útgáfu þess árið 2015.Sagan sýnir einnig að afstaða manna til krefjandiúrlausnarefna mótast meira af þeirri stöðu semþeir eru í en yfirlýstum viðhorfum eða viðmiðum.Með öðrum orðum, við erum öll mannleg, lituðaf tilfinningum, háð fjármagni, valdi, áliti eðaatkvæðum. Menn sjá því oft styttra fram fyrirtærnar á sér en þeir gera sér grein fyrir. Þetta álíklega ekki síður við um lækna og rannsakenduren bankamenn eða stjórnmálamenn. Fagleg umgjörðog traust ritrýni eru því forsenda útgáfufræðiblaðs í fámenni Íslands. Ég hef átt þess kostað sitja í ritstjórn blaðsins síðastliðin fimm árog séð það dafna og styrkjast fræðilega á þeimtíma. Í þessum leiðara mun ég lýsa í fáum orðummati mínu á stöðu blaðsins og stefnu minni semnýskipaður ritstjóri og ábyrgðarmaður blaðsins.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Fæðuofnæmi á Íslandi [ritstjórnargrein]

Wed, 29 Dec 2010 22:58:59 GMT

Titill: Fæðuofnæmi á Íslandi [ritstjórnargrein]

Höfundar: Davíð Gíslason

Útdráttur: Í þessu tölublaði Læknablaðsins er fróðleg grein um fæðuofnæmi íslenskra barna á fyrsta ári.1 Greinin er ávöxtur yfirgripsmikillar fjölþjóðlegrar rannsóknar á fæðuofnæmi, sem kostuð er af Evrópusambandinu og hefur fengið nafnið EuroPrevall (www.euro-prevall.org).Rannsóknin hófst árið 2005 og gagnasöfnun lauk 2009. Auk Evrópuþjóða voru Nýja-Sjáland, Ástralía, Rússland, Indland og Kína einnig þátttakendur. Þátttaka Landspítalans er fjórþætt: Að kanna algengi og þróun fæðuofnæmis frá fæðingu og upp að 24 mánaða aldri, að kanna algengi fæðuofnæmis hjá 7-10 ára börnum og kanna algengi fæðuofnæmis hjá fullorðnum frá 20 til 54 ára aldurs. Auk þess voru valdir einstaklingar sem leituðu til lækna vegna gruns um fæðuofnæmi og þeir rannsakaðir ítarlega með húðprófum fyrir fjölda fæðutegunda, mælingum á sértækum IgE-mótefnum og tvíblindum þolprófum til að staðfesta fæðuofnæmi. Með því var aflað mikilvægra upplýsinga um notagildi húðprófa og sértækra IgE-mælinga við greiningu á fæðuofnæmi. Í þessum þætti rannsóknarinnar var safnað stórum hópi einstaklinga með vel skilgreint fæðuofnæmi, og þeir lögðu til sermi fyrir sameiginlegan evrópskan gagnabanka til að staðla ofnæmisvaka fyrir húðpróf og IgE-mótefni.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Lokagreining [ritstjórnargrein]

Tue, 30 Nov 2010 22:58:59 GMT

Titill: Lokagreining [ritstjórnargrein]

Höfundar: Jóhannes Björnsson

Útdráttur: Núverandi ritstjórn Læknablaðsins á fimm ára afmæli um þessar mundir, þótt sumir sem nú eru í ritstjórninni hafi ekki setið allan þann tíma. Minnugir lesendur Læknablaðsinsvita að haustmánuðir 2005 voru erfiðir blaðinu og þáverandi ritstjórn tvístraðist í nóvember það ár. Fram að hausti 2005 hafði fyrri ritstjórn unnið gott starf, m.a. lokið færslu Læknablaðsins á Medline á fyrri hluta þess árs. Ný ritstjórn bætti við tveimur gagnagrunnum, ISI Web of Knowledge og Scopus. Þá hefur viðmót blaðsins á netinu hefur verið uppfært og leitarvél endurbætt. Fræðigreinar í Læknablaðinuvega nú jafnþungt í innlendu mati á fræðastarfi og greinar birtar í erlendum ritrýndum tímaritum. Þau læknablöð sem við berum okkur helzt saman við, það er að segja læknablöð Norðurlandanna, eru flest í þessum gagna-grunnum, þó ekki öll. Engan veginn er gefið að Læknablaðið haldist í þessum skráningum. Ritnefndir verða áfram að kappkosta að sækjast eftir góðum fræðigreinum og gæta þess þannig að tilvitnanafjöldi í greinar Læknablaðsins haldist þokkalegur. Til þess að svo verði, þurfa ritnefndir að halda áfram að fylgja alþjóðlegum leiðbeiningum um meðferð innsendra handrita, sem oft reynist þungt í vöfum. Þessi skarpari vinnubrögð endurspeglast meðal annars í hærra höfnunarhlutfalli innsendra handrita en áður. Það hlutfall liggur nú nálægt 15%. Í íslenzku fámenni getur oft reynzt erfitt að fá nægilega vandaða ritrýni. Oftast gengur það mæta vel, og Læknablaðiðþakkar sérstaklega hópi ritrýna, sem bregðast fljótt við og ritrýna af þekkingu og nákvæmni. Ritrýni er tæpast eftirsóknarvert starf, gefur rýninum lítið í aðra hönd, bæði í veraldlegum og akademískum verðmætum. Skiljanlega getur þannig stundum æxlazt, að ritrýniferlið hjá Læknablaðinutaki sýnu lengri tíma en í ritum sem birtast á stærri tungumálasvæðum. Ritstjórn Læknablaðsins getur hins vegar augljóslega aðeins leitað til íslenzkumælandi ritrýna, sem í smærri sérgreinum læknisfræðinnar eru fáir. Höfundar verða að gera sér grein fyrir þessum vanda, ef vanda skyldi kalla, og sýna biðlund.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

Átraskanir og átröskunarmeðferð á Landspítala [ritstjórnargrein]

Tue, 30 Nov 2010 22:58:59 GMT

Titill: Átraskanir og átröskunarmeðferð á Landspítala [ritstjórnargrein]

Höfundar: Guðlaug Þorsteinsdóttir

Útdráttur: Átraskanir eru geðsjúkdómar sem einkennast af sjúklegum ótta við mat og hræðslu við að þyngjast eða missa stjórn á mataræði og verða feit(ur). Þegar talað er um átraskanir í daglegu tali tengja flestir þær við lystarstol (anorexia nervosa) og sjá fyrir sér horaðar, veiklulegar ungar konur sem virðast lifa á loftinu. Flestum er það óskiljanlegt hvernig vannærður einstaklingur getur neitað sér um að borða þegar nóg framboð er af mat. En átraskanir eru fleiri en lystarstol og í heimi fræðimanna er deilt um flokkun átraskana. Sumir vilja aðeins hafa eina átröskunargreiningu, enda sé fleira sem sameinar átraskanir en aðgreinir þær.1 Lystarstol og lotugræðgi séu aðeins sitt hvor hliðin á sama teningi. Það sem viðhaldi átröskuninni, hvaða nafni sem hún nefnist, sé að minnsta kosti eitt af eftirtöldu: fullkomnunarárátta, lágt sjálfsmat, óþol gagnvart vanlíðan og erfiðleikar í samskiptum. Bent er á óstöðugleika greiningar, margir byrji til dæmis með lystarstol sem þróast síðar yfir í lotugræðgi,2 greiningarskilmerkin séu fremur stíf og flestir sem leiti meðferðar lendi í raun í „afgangsflokknum“; ódæmigerðar átraskanir. Aðrir vilja flokka átraskanir með kvíðasjúkdómum og benda á líkindi við fælni eða áráttuþráhyggjuröskun. Beðið er í ofvæni eftir DSM 5, sem kemur út 2013, en ljóst er að átraskanir verða áfram sérstakir sjúkdómar þar sem helstu flokkar halda sér: lystarstol, lotugræðgi og ódæmigerðar átraskanir, en talsverðar breytingar verða á greiningarskilmerkjum sem og undirflokkum.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)