2.50
Hdl Handle:
http://hdl.handle.net/2336/47380
Title:
Ætisár á Íslandi : sjúkdómur aldamótakynslóðar?
Authors:
Hildur Thors; Svanes, Cecilie; Bjarni Þjóðleifsson
Citation:
Læknablaðið 1999, 85(7-8):601-9
Issue Date:
1-Jul-1999
Abstract:
Introduction: A cohort pattern has been demonstrated for ulcer mortality and perforation, pointing to a role of early life factors, while only a period-related decrease has been observed in elective ulcer surgery which reflects uncomplicated ulcer. Objective: To study whether the susceptibility to peptic ulcer disease is determined early in life, as reflected in a cohort pattern consistent for all ulcer manifestations. Material and methods: All patients treated surgi-cally for peptic ulcer (perforations 1962-1990; bleedings 1971-1990; elective surgery 1971-1990) and all deaths from peptic ulcer (perforations and other ulcer deaths 1951-1989) in Iceland. Age-specific incidence and mortality were presented graphically by year of birth (cohort) and by year of event (period). The effects of cohort and period on incidence and mortality were analysed by Poisson regression. Results: Ulcer perforation and bleeding, incidence and mortality, showed a rise and subsequent fall in successive generations, with the highest risks observed in the subjects born after the turn of this century. This was confirmed by statistical analyses showing highly significant cohort effects (p<0.001) and no period effects. A cohort pattefn was similarly found for elective ulcer surgery (p<0.001), also showing a period-related decrease across age groups (p<0.001). Conclusions: Ulcer complications, ulcer deaths and uncomplicated ulcer were particularly common in specific generations carrying a high risk of peptic ulcer throughout their lives. These were the generations with the highest prevalence of H. pylori antibodies, the subjects born after the turn of the century at a time of maximum crowding and poor hygiene in Iceland due to migration from rural to urban regions.; Inngangur: Erfitt er að rannsaka faraldsfræði ætisára (ulcus pepticum) þar sem engar beinar upplýsingar eru til um tíðni þeirra. Helst er stuðst við óbeinar upplýsingar eins og dánartíðni og aðgerðatíðni við fylgikvillum og hafa rannsóknir leitt í ljós að mjög breytileg tíðni er milli fæðingarárganga. Þetta bendir til að umhverfisþættir snemma á ævinni ákvarði hvort ætisár komi fram síðar á ævinni. Valaðgerðum (elective operations) við ætisárum hefur fækkað mikið og hefur sú fækkum verið tengd tímabilum en í okkar rannsókn er kannað hvort fækkunin tengist einnig fæðingarárgöngum. Markmið: Að kanna hvort áhrifa fæðingarárganga gæti á Islandi í ætisárum og fylgikvillum þeirra og ef svo er, að spá í þá þætti sem kunna að valda slíku. Efniviður og aðferðir: Allir sjúklingar sem fóru í bráðaaðgerðir vegna rofsára (perforations) 1962-1990, blæðinga 1971-1990, valaðgerða 1971-1990 voru skráðir svo og öll dauðsföll af völdum ætisára 1951-1989. Aldursbundin aðgerða- og dánartíðni var reiknuð og teiknuð fyrir 10 ára aldursflokka og 10 ára tímabil. Áhrif fæðingarárganga og tímabila á aðgerða- og dánartíðni var skoðuð með aðhvarfsgreiningu (Poisson regression). Niðurstöður: Tíðni bráðaaðgerða og dánartíðni náði hámarki í hópum fæddum á fyrstu árum aldarinnar en var lægri hjá yngri og eldri fæðingarárgöngum. Tölfræðileg úrvinnsla sýndi marktæk áhrif fæðingarárganga (p<0,01) og engin áhrif tímabila á tíðnina. Áhrif fæðingarárganga fundust einnig í tíðni valaðgerða við ætisárum p<0,01, en tímabilsáhrif voru ríkjandi. íslendingar fæddir á fyrstu árum aldarinnar báru með sér mjög háa tíðni ætisára í gegnum lífið og kom það fram í dauðsföllum, aðgerðum vegna fylgikvilla og valaðgerðum við ætisárum. Hjá þessum fæðingarárgöngum mældist hæsta tíðni af H. pylori mótefnum í fyrri rannsókn. Þetta fólk upplifði á æskuárum búferlaflutninga úr dreifbýli í þéttbýli þar sem húsnæðisþrengsli og óhreinlæti stuðlaði að hárri tíðni H. pylori sýkinga.
Description:
Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open
Additional Links:
http://www.laeknabladid.is

Full metadata record

DC FieldValue Language
dc.contributor.authorHildur Thors-
dc.contributor.authorSvanes, Cecilie-
dc.contributor.authorBjarni Þjóðleifsson-
dc.date.accessioned2009-01-14T13:19:21Z-
dc.date.available2009-01-14T13:19:21Z-
dc.date.issued1999-07-01-
dc.date.submitted2009-01-14-
dc.identifier.citationLæknablaðið 1999, 85(7-8):601-9en
dc.identifier.issn0023-7213-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/2336/47380-
dc.descriptionNeðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Openen
dc.description.abstractIntroduction: A cohort pattern has been demonstrated for ulcer mortality and perforation, pointing to a role of early life factors, while only a period-related decrease has been observed in elective ulcer surgery which reflects uncomplicated ulcer. Objective: To study whether the susceptibility to peptic ulcer disease is determined early in life, as reflected in a cohort pattern consistent for all ulcer manifestations. Material and methods: All patients treated surgi-cally for peptic ulcer (perforations 1962-1990; bleedings 1971-1990; elective surgery 1971-1990) and all deaths from peptic ulcer (perforations and other ulcer deaths 1951-1989) in Iceland. Age-specific incidence and mortality were presented graphically by year of birth (cohort) and by year of event (period). The effects of cohort and period on incidence and mortality were analysed by Poisson regression. Results: Ulcer perforation and bleeding, incidence and mortality, showed a rise and subsequent fall in successive generations, with the highest risks observed in the subjects born after the turn of this century. This was confirmed by statistical analyses showing highly significant cohort effects (p<0.001) and no period effects. A cohort pattefn was similarly found for elective ulcer surgery (p<0.001), also showing a period-related decrease across age groups (p<0.001). Conclusions: Ulcer complications, ulcer deaths and uncomplicated ulcer were particularly common in specific generations carrying a high risk of peptic ulcer throughout their lives. These were the generations with the highest prevalence of H. pylori antibodies, the subjects born after the turn of the century at a time of maximum crowding and poor hygiene in Iceland due to migration from rural to urban regions.en
dc.description.abstractInngangur: Erfitt er að rannsaka faraldsfræði ætisára (ulcus pepticum) þar sem engar beinar upplýsingar eru til um tíðni þeirra. Helst er stuðst við óbeinar upplýsingar eins og dánartíðni og aðgerðatíðni við fylgikvillum og hafa rannsóknir leitt í ljós að mjög breytileg tíðni er milli fæðingarárganga. Þetta bendir til að umhverfisþættir snemma á ævinni ákvarði hvort ætisár komi fram síðar á ævinni. Valaðgerðum (elective operations) við ætisárum hefur fækkað mikið og hefur sú fækkum verið tengd tímabilum en í okkar rannsókn er kannað hvort fækkunin tengist einnig fæðingarárgöngum. Markmið: Að kanna hvort áhrifa fæðingarárganga gæti á Islandi í ætisárum og fylgikvillum þeirra og ef svo er, að spá í þá þætti sem kunna að valda slíku. Efniviður og aðferðir: Allir sjúklingar sem fóru í bráðaaðgerðir vegna rofsára (perforations) 1962-1990, blæðinga 1971-1990, valaðgerða 1971-1990 voru skráðir svo og öll dauðsföll af völdum ætisára 1951-1989. Aldursbundin aðgerða- og dánartíðni var reiknuð og teiknuð fyrir 10 ára aldursflokka og 10 ára tímabil. Áhrif fæðingarárganga og tímabila á aðgerða- og dánartíðni var skoðuð með aðhvarfsgreiningu (Poisson regression). Niðurstöður: Tíðni bráðaaðgerða og dánartíðni náði hámarki í hópum fæddum á fyrstu árum aldarinnar en var lægri hjá yngri og eldri fæðingarárgöngum. Tölfræðileg úrvinnsla sýndi marktæk áhrif fæðingarárganga (p<0,01) og engin áhrif tímabila á tíðnina. Áhrif fæðingarárganga fundust einnig í tíðni valaðgerða við ætisárum p<0,01, en tímabilsáhrif voru ríkjandi. íslendingar fæddir á fyrstu árum aldarinnar báru með sér mjög háa tíðni ætisára í gegnum lífið og kom það fram í dauðsföllum, aðgerðum vegna fylgikvilla og valaðgerðum við ætisárum. Hjá þessum fæðingarárgöngum mældist hæsta tíðni af H. pylori mótefnum í fyrri rannsókn. Þetta fólk upplifði á æskuárum búferlaflutninga úr dreifbýli í þéttbýli þar sem húsnæðisþrengsli og óhreinlæti stuðlaði að hárri tíðni H. pylori sýkinga.is
dc.language.isoisen
dc.publisherLæknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkuren
dc.relation.urlhttp://www.laeknabladid.isen
dc.subjectÆtisáren
dc.subjectMagasáren
dc.subject.meshRisk Factorsen
dc.subject.meshStomach Ulceren
dc.subject.meshPeptic Ulcer Perforationen
dc.subject.meshSurvival Rateen
dc.subject.meshIceland/epidemiologyen
dc.subject.meshMortalityen
dc.subject.meshHelicobacter pylorien
dc.titleÆtisár á Íslandi : sjúkdómur aldamótakynslóðar?is
dc.typeArticleen
dc.identifier.journalLæknablaðiðen
All Items in Hirsla are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.