2.50
Hdl Handle:
http://hdl.handle.net/2336/68017
Title:
Mælingar á gigtarþáttum : gildi við greiningu og mat á sjúklingum með gigt
Other Titles:
Measurement of rheumatoid factor — diagnostic and prognostic evaluation of patients with arthritis
Authors:
Þorbjörn Jónsson; Helgi Valdimarsson
Citation:
Læknablaðið 1995, 81(09):667-73
Issue Date:
1-Sep-1995
Abstract:
Measurement of rheumatoid factor (RF) has been used for several decades both for diagnosis and prognostic evaluation of patients with rheumatoid arthritis (RA). The classical way for testing RF is by agglutination, such as the Rose-Waaler and Latex tests. In recent years, however, it has become possible to measure different RF classes by ELISA. About two thirds of routine tests carried out in the Department of Immunology at Landspitalinn in a 10 year period, 1984 to 1993, were performed on patients with diagnosed or suspected rheumatic or autoimmune conditions. RF tests alone were over 30% of all routine tests carried out during this period. In this paper a comparison is made between the information obtained by conventional agglutination tests and class specific RF tests and the literature on the clinical value of RF testing is reviewed. Many studies have showed that measurement of individual RF classes (IgM, IgG and IgA RF) is superior to conventional agglutination tests. Thus, elevation of IgA RF seems to be more specific for RA than a positive agglutination test and IgA RF positive patients have worse prognosis, both regarding the development of bone erosions and extraarticular manifestations, than patients with low IgA RF. Most RA patients have elevation of two or three RF classes, most often both IgM and IgA RF. In contrast, most patients with other rheumatic conditions have elevation of only one RF class, usually IgM RF or IgG RF. Agglutination tests can not discriminate RA patients with elevation of both IgM RF and IgA RF and poor prognosis from those who only have elevation of IgM RF and better prognosis. Furthermore, most patients with an isolated elevation of IgA RF, and poor prognosis, are negative when tested by agglutination only. It is concluded that measurement of individual RF classes give the clinicians earlier and more accurate diagnostic and prognostic information about rheumatic patients.; Gigtarþættir (rheumatoid factors, RF) em mótefni sem beinast gegn halahluta (Fc) mótefna af IgG gerð (1). Gigtarþættir finnast helst og í mestu magni hjá sjúklingum með iktsýki (rheumatoid arthritis, RA) og ýmsa aðra gigtarsjúkdóma (tafia I). Hækkun á gigtarþáttum finnst þó alloft í öðrum sjúkdómum, svo sem við þrálátar sýkingar, krabbamein og ýmsa lungna- og lifrarsjúkdóma (1-5). Stöku sinnum finnst hækkun á gigtarþáttum hjá einstaklingum sem virðast alheilbrigðir (3-6). Myndun gigtarþátta getur verið hluti af eðlilegum ónæmisviðbrögðum líkamans, til dæmis eftir sýkingu, blóðgjöf eða bólusetningu, en þá er oftast um tímabundna hækkun að ræða sem hverfur að nokkrum tíma liðnum. Það er þó vel þekkt að sumir einstaklingar hafa viðvarandi hækkun á gigtarþáttum og eru slíkir „heilbrigðir" einstaklingar í aukinni hættu á að þróa með sér iktsýki í náinni framtíð (3,6). Jafnframt er þekkt aö einungis lítill hluti einstaklinga meö hækkun á gigtarþáttum, líklega minna en þriðjungur, hefur eða fær iktsýki síðar á lífsleiðinni (3,4,6). Gigtarþáttum af öllum mótefnaflokkum, IgM, IgG, IgA, IgE og jafnvel IgD, hefur verið lýst (6-8). Hefðbundin kekkjunarpróf, svo sem Rose-Waaler og Latex greina hins vegar ekki á milli þessara mismunandi gerða gigtarþátta. Ýmiss konar þjónusta við gigtarsjúklinga er uppistaðan í þeim rannsóknum sem framkvæmdar eru á Rannsóknastofu í ónæmisfræði á Landspítalanum og eru mælingar á gigtarþáttum þar fyrirferðarmestar (tafla II). Þannig hafa rúmlega 30% af öllum þjónusturannsóknum deildarinnar síðastliðin 10 ár verið mælingar á gigtarþáttum. Undanfarin ár hafa að jafnaði verið framkvæmdar um 7.000 slíkar mælingar á ári hverju. Vegna þessa mikla umfangs er mikilvægt að þjónustan sé rétt notuð og læknum sé ljóst hvaða gagn má hafa af mælingunum. Fjöldamargar rannsóknir hafa verið gerðar á undanförnum árum á þýðingu gigtarþátta í ýmsum sjúkdómum, sérstaklega hjá sjúklingum með iktsýki. Niöurstöður þessara rannsókna hafa stundum verið nokkuð misvísandi. Tilgangurinn með þessari grein er að benda læknum á gildi gigtarþáttamælinga og vekja athygli á því að mælingar með ELISA tækni á einstökum gerðum gigtarþátta, gefa læknum meiri og betri upplýsingar en fást með hefðbundnum kekkjunarprófum. Á það við bæði um greiningu og mat á horfum sjúklinga með liðagigt.
Description:
Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open
Additional Links:
http://www.laeknabladid.is

Full metadata record

DC FieldValue Language
dc.contributor.authorÞorbjörn Jónsson-
dc.contributor.authorHelgi Valdimarsson-
dc.date.accessioned2009-05-13T12:02:50Z-
dc.date.available2009-05-13T12:02:50Z-
dc.date.issued1995-09-01-
dc.date.submitted2009-09-01-
dc.identifier.citationLæknablaðið 1995, 81(09):667-73en
dc.identifier.issn0023-7213-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/2336/68017-
dc.descriptionNeðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Openen
dc.description.abstractMeasurement of rheumatoid factor (RF) has been used for several decades both for diagnosis and prognostic evaluation of patients with rheumatoid arthritis (RA). The classical way for testing RF is by agglutination, such as the Rose-Waaler and Latex tests. In recent years, however, it has become possible to measure different RF classes by ELISA. About two thirds of routine tests carried out in the Department of Immunology at Landspitalinn in a 10 year period, 1984 to 1993, were performed on patients with diagnosed or suspected rheumatic or autoimmune conditions. RF tests alone were over 30% of all routine tests carried out during this period. In this paper a comparison is made between the information obtained by conventional agglutination tests and class specific RF tests and the literature on the clinical value of RF testing is reviewed. Many studies have showed that measurement of individual RF classes (IgM, IgG and IgA RF) is superior to conventional agglutination tests. Thus, elevation of IgA RF seems to be more specific for RA than a positive agglutination test and IgA RF positive patients have worse prognosis, both regarding the development of bone erosions and extraarticular manifestations, than patients with low IgA RF. Most RA patients have elevation of two or three RF classes, most often both IgM and IgA RF. In contrast, most patients with other rheumatic conditions have elevation of only one RF class, usually IgM RF or IgG RF. Agglutination tests can not discriminate RA patients with elevation of both IgM RF and IgA RF and poor prognosis from those who only have elevation of IgM RF and better prognosis. Furthermore, most patients with an isolated elevation of IgA RF, and poor prognosis, are negative when tested by agglutination only. It is concluded that measurement of individual RF classes give the clinicians earlier and more accurate diagnostic and prognostic information about rheumatic patients.en
dc.description.abstractGigtarþættir (rheumatoid factors, RF) em mótefni sem beinast gegn halahluta (Fc) mótefna af IgG gerð (1). Gigtarþættir finnast helst og í mestu magni hjá sjúklingum með iktsýki (rheumatoid arthritis, RA) og ýmsa aðra gigtarsjúkdóma (tafia I). Hækkun á gigtarþáttum finnst þó alloft í öðrum sjúkdómum, svo sem við þrálátar sýkingar, krabbamein og ýmsa lungna- og lifrarsjúkdóma (1-5). Stöku sinnum finnst hækkun á gigtarþáttum hjá einstaklingum sem virðast alheilbrigðir (3-6). Myndun gigtarþátta getur verið hluti af eðlilegum ónæmisviðbrögðum líkamans, til dæmis eftir sýkingu, blóðgjöf eða bólusetningu, en þá er oftast um tímabundna hækkun að ræða sem hverfur að nokkrum tíma liðnum. Það er þó vel þekkt að sumir einstaklingar hafa viðvarandi hækkun á gigtarþáttum og eru slíkir „heilbrigðir" einstaklingar í aukinni hættu á að þróa með sér iktsýki í náinni framtíð (3,6). Jafnframt er þekkt aö einungis lítill hluti einstaklinga meö hækkun á gigtarþáttum, líklega minna en þriðjungur, hefur eða fær iktsýki síðar á lífsleiðinni (3,4,6). Gigtarþáttum af öllum mótefnaflokkum, IgM, IgG, IgA, IgE og jafnvel IgD, hefur verið lýst (6-8). Hefðbundin kekkjunarpróf, svo sem Rose-Waaler og Latex greina hins vegar ekki á milli þessara mismunandi gerða gigtarþátta. Ýmiss konar þjónusta við gigtarsjúklinga er uppistaðan í þeim rannsóknum sem framkvæmdar eru á Rannsóknastofu í ónæmisfræði á Landspítalanum og eru mælingar á gigtarþáttum þar fyrirferðarmestar (tafla II). Þannig hafa rúmlega 30% af öllum þjónusturannsóknum deildarinnar síðastliðin 10 ár verið mælingar á gigtarþáttum. Undanfarin ár hafa að jafnaði verið framkvæmdar um 7.000 slíkar mælingar á ári hverju. Vegna þessa mikla umfangs er mikilvægt að þjónustan sé rétt notuð og læknum sé ljóst hvaða gagn má hafa af mælingunum. Fjöldamargar rannsóknir hafa verið gerðar á undanförnum árum á þýðingu gigtarþátta í ýmsum sjúkdómum, sérstaklega hjá sjúklingum með iktsýki. Niöurstöður þessara rannsókna hafa stundum verið nokkuð misvísandi. Tilgangurinn með þessari grein er að benda læknum á gildi gigtarþáttamælinga og vekja athygli á því að mælingar með ELISA tækni á einstökum gerðum gigtarþátta, gefa læknum meiri og betri upplýsingar en fást með hefðbundnum kekkjunarprófum. Á það við bæði um greiningu og mat á horfum sjúklinga með liðagigt.en
dc.language.isoisen
dc.publisherLæknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkuren
dc.relation.urlhttp://www.laeknabladid.isen
dc.subjectGigtarsjúkdómaren
dc.subjectSlitgigten
dc.subjectIktsýkien
dc.subject.meshArthritis, Rheumatoiden
dc.titleMælingar á gigtarþáttum : gildi við greiningu og mat á sjúklingum með gigtis
dc.title.alternativeMeasurement of rheumatoid factor — diagnostic and prognostic evaluation of patients with arthritisen
dc.typeArticleen
dc.identifier.journalLæknablaðiðen
All Items in Hirsla are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.