2.50
Hdl Handle:
http://hdl.handle.net/2336/84759
Title:
Parasetamóleitrun
Authors:
Guðmundur Oddsson
Citation:
Læknablaðið 1992, 78(7):293-7
Issue Date:
1-Sep-1992
Abstract:
Parasetamól er eitt algengasta og vinsælasta verkjalyf hér á landi. Lyfið er gott verkjalyf, það hefur álíka kröftuga verkjastillandi verkun og asetýlsalisýlsýra en hins vegar mjög fáar aukaverkanir, þolist yfirleitt vel og á þetta vafalaust mestan þátt í hinni miklu útbreiðslu þess. Þar við bætist að lyfið er selt án lyfseðils hér á landi og það er mikið notað í samsettum verkjalyfjum. Fyrsta verkjalyfið í þessum flokki var asetanelíð sem var selt undir nafninu antifebrín en það reyndist hins vegar mjög eitrað og var því notkun þess hætt. Náskylt lyf var fenasetín sem varð mjög vinsælt og mikið notað, enda hafði það ágæta verkjastillandi og hitalækkandi verkun en í ljós kom að það gat haft alvarlegar nýrnaskemmdir í för með sér við langvarandi notkun og jafnvel spurning um ávanahættu og var því notkun lyfsins víðast hvar hætt, meðal annars hér á landi. Fenasetín umbrotnar hins vegar að verulegu leyti í parasetamól og eftir að notkun fenasetíns var hætt jókst notkun parasetamóls að sama skapi. Auk verkjastillandi áhrifa hefur parasetamól ágæta hitalækkandi verkun, eða svipaða og aspirin, en hefur hins vegar nánast enga bólgueyðandi verkun og er því gagnslaust sem gigtarlyf. Eins og áður getur er lyfið mjög þægilegt í notkun vegna þess hve fáar aukaverkanir það hefur. Það hefur ekki ertandi áhrif á magaslímhúð sem er mikill kostur en ofnæmi, svo sem húðútbrot, eru vel þekkt og blóðflögufæð og hvítfrumnafæð hefur verið lýst í fáum tilfellum. Alvarlegasta hjáverkun parasetamóls er lifrarskemmd sem er háð skömmtum og kemur yfirleitt ekki fyrir ef lyfið er notað í venjulegum lækningaskömmtum. Er þessi hjáverkun aðaltilefni þessarar greinar og verður henni nánar lýst hér á eftir.
Description:
Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open
Additional Links:
http://www.laeknabladid.is

Full metadata record

DC FieldValue Language
dc.contributor.authorGuðmundur Oddssonen
dc.date.accessioned2009-10-23T11:44:54Z-
dc.date.available2009-10-23T11:44:54Z-
dc.date.issued1992-09-01-
dc.date.submitted2009-09-01-
dc.identifier.citationLæknablaðið 1992, 78(7):293-7en
dc.identifier.issn0023-7213-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/2336/84759-
dc.descriptionNeðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Openen
dc.description.abstractParasetamól er eitt algengasta og vinsælasta verkjalyf hér á landi. Lyfið er gott verkjalyf, það hefur álíka kröftuga verkjastillandi verkun og asetýlsalisýlsýra en hins vegar mjög fáar aukaverkanir, þolist yfirleitt vel og á þetta vafalaust mestan þátt í hinni miklu útbreiðslu þess. Þar við bætist að lyfið er selt án lyfseðils hér á landi og það er mikið notað í samsettum verkjalyfjum. Fyrsta verkjalyfið í þessum flokki var asetanelíð sem var selt undir nafninu antifebrín en það reyndist hins vegar mjög eitrað og var því notkun þess hætt. Náskylt lyf var fenasetín sem varð mjög vinsælt og mikið notað, enda hafði það ágæta verkjastillandi og hitalækkandi verkun en í ljós kom að það gat haft alvarlegar nýrnaskemmdir í för með sér við langvarandi notkun og jafnvel spurning um ávanahættu og var því notkun lyfsins víðast hvar hætt, meðal annars hér á landi. Fenasetín umbrotnar hins vegar að verulegu leyti í parasetamól og eftir að notkun fenasetíns var hætt jókst notkun parasetamóls að sama skapi. Auk verkjastillandi áhrifa hefur parasetamól ágæta hitalækkandi verkun, eða svipaða og aspirin, en hefur hins vegar nánast enga bólgueyðandi verkun og er því gagnslaust sem gigtarlyf. Eins og áður getur er lyfið mjög þægilegt í notkun vegna þess hve fáar aukaverkanir það hefur. Það hefur ekki ertandi áhrif á magaslímhúð sem er mikill kostur en ofnæmi, svo sem húðútbrot, eru vel þekkt og blóðflögufæð og hvítfrumnafæð hefur verið lýst í fáum tilfellum. Alvarlegasta hjáverkun parasetamóls er lifrarskemmd sem er háð skömmtum og kemur yfirleitt ekki fyrir ef lyfið er notað í venjulegum lækningaskömmtum. Er þessi hjáverkun aðaltilefni þessarar greinar og verður henni nánar lýst hér á eftir.en
dc.language.isoisen
dc.publisherLæknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkuren
dc.relation.urlhttp://www.laeknabladid.isen
dc.subjectLyfen
dc.subjectAukaverkanir lyfjaen
dc.subject.meshAcetaminophenen
dc.subject.meshPoisoningen
dc.titleParasetamóleitrunis
dc.typeArticleen
dc.identifier.journalLæknablaðiðen
All Items in Hirsla are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.