• Skorpulifur, lifrarbólga C og áfengisneysla á Íslandi [ritstjórnargrein]

      Bjarni Þjóðleifsson (Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur, 2008-01-01)
      Nýgengi skorpulifrar á Íslandi er hið lægsta sem þekkist meðal vestrænna þjóða. Rannsókn fyrir tímabilið 1950-1990 sýndi að nýgengi var að meðaltali 4,8 tilfelli árlega fyrir 100.000 íbúa (1). Á árunum 1994-2003 var nýgengi 3,4 sem er 4-6 sinnum lægra en hjá flestum öðrum vestrænum þjóðum (2). Skorpulifur er endastig margra ólíkra sjúkdóma en meðal vestrænna þjóða er alkóhólismi langalgengasta orsökin (50-70%) og næst á eftir kemur lifrarbólga C (8-12%), en ef þessir sjúkdómar fara saman þá margfaldast skaðsemin. Lifrarbólga C er nýr sjúkdómur á Íslandi, mest bundin við fíkniefnaneytendur og alls hafa um 1100 einstaklingar greinst með lifrarbólgu C á Íslandi. Í þessu tölublaði Læknablaðsins er grein um 97 einstaklinga úr þessum hópi sem fóru í lifrarsýnatöku og var könnuð bólguvirkni og bandvefsmyndun og tengsl við klíníska þætti. Um 73% sjúklinga höfðu enga/mjög væga bólgu og 86% voru með enga/mjög væga bandvefsmyndun og einungis fjórir höfðu skorpulifur. Þessi lága tíðni er ekki alveg óvænt þar sem meðgöngutími skorpulifrar er 10-30 ár og flestir höfðu verið sýktir í minna en 10 ár.
    • Ætisár : ný viðhorf [ritstjórnargrein]

      Bjarni Þjóðleifsson (Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur, 1998-06-01)
      í þessu tölublaði Læknablaðsins er grein um rofsár (perforated ulcer) í maga og skeifugörn eftir Kristin Eiríksson og félaga. Greinin fjallar um ákveðin tímamót í skurðlæknismeðferð sjúkdómsins en sýnir jafnframt að hann getur enn verið banvænn þó bestu meðferð sé beitt. Af þessu tilefni er vert að rifja upp sögu ætisára (ulcus pepticum) á öldinni en merkilegar breytingar hafa átt sér stað. Það er nú viðtekin skoðun að um 90% skeifugarnarsára og 75% magasára orsakist af sýkingu með Helicobacter pylori (Hp) en önnur sár verða að mestu leyti til vegna notkunar gigtarlyfja eða acetýlsalicýlsýru.