• Húsasótt

      Vilhjálmur Rafnsson (Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur, 1991-03-01)
      Húsasótt er safn einkenna sem margir verða varir við en gætir oftar hjá starfsmönnum í sumum húsum en öðrum. Fólk finnur að einkennin koma þegar það er í húsunum en dregur úr þeim aftur þegar farið er úr byggingunum. Einkennin hafa verið athuguð með spurningalistum eða viðtölum. Það má skipta þeim í tvennt. Algengust eru almennu einkennin þreyta, slappleiki og höfuðverkur. Ógleði gerir einnig vart við sig. Oft er litið á þurrk, sviða eða önnur óþægindi í nefi og augum sem eina heild, en einnig koma fyrir þorsti og þurrkur í hálsi ásamt þurri húð og astma einkennum. Ekki er víst að hægt verði að rekja einkennin til einnar orsakar. Þegar orsaka þessara einkenna hefur verið leitað með faraldsfræðilegum rannsóknum hefur verið unnt að útiloka með mælingum í andrúmsloftinu að eftirfarandi þættir séu algengir eða venjulegir skýringarþættir: hraði loftskipta, mengun formaldihýðs, ósóns, loftjóna, kolmónoxíðs, koldíoxíðs, tölvur, hermannaveiki og smitsjúkdómar. Aftur á móti hafa margar athuganir sýnt að í húsum sem menguð eru af örverum vegna raka frá kælikerfum eða rakagjöfum hafa starfsmenn meira af einkennum en annars staðar. Oftast hafa þó ekki fundist tengsl einkenna um húsasótt við örverur í andrúmsloftinu en stundum hafa slík tengsl fundist við leysanlega mótefnavaka í andrúmsloftinu. Þeir sem mest hafa lagt sig fram um að leysa gátuna um húsasótt telja að í framtíðinni verði unnt að komast hjá hluta vandamálsins í tempruðu loftslagi, með því að byggja einföld hús sem loftræst eru um glugga og þeir sem í húsinu dveljast geti sjálfir stjórnað að nokkru umhverfinu. Þetta eru þó aðferðir sem vart munu duga fyrir byggingar í borgarkjörnum eða í öðru loftslagi.