Show simple item record

dc.contributor.authorHögni Óskarsson
dc.contributor.authorKristinn Tómasson
dc.contributor.authorSigurður Páll Pálsson
dc.contributor.authorHelgi Tómasson
dc.date.accessioned2019-11-14T10:46:10Z
dc.date.available2019-11-14T10:46:10Z
dc.date.issued2019-11
dc.date.submitted2019-11
dc.identifier.citationLæknablaðið 2019, 105(11): 483-488en_US
dc.identifier.issn0023-7213
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/2336/621172
dc.descriptionTo access publisher's full text version of this article, please click on the hyperlink in Additional Links field or click on the hyperlink at the top of the page marked Downloaden_US
dc.description.abstractINNGANGUR Sjálfsvíg eru í 16. sæti yfir dánarorsakir í veröldinni. Beinar orsakir eru ekki alltaf þekktar, en tengjast oft þunglyndi og ytri áföllum. Dregið hefur úr tíðni sjálfsvíga á heimsvísu undanfarna áratugi. Efnahagshrunið 2008 jók víða tíðni sjálfsvíga. Margir skekkjuvaldar hafa áhrif á samanburð milli landa. Markmið rannsóknarinnar er að kanna áhrif efnahagskreppna á sjálfsvíg á Íslandi. EFNIVIÐUR OG AÐFERÐIR Stuðst er við sjálfsvígstölur frá 1911 til 2017 og möguleg áhrif 6 efnahagskreppna á tíðni sjálfsvíga. Ísland hefur farið í gegnum 6 efnahagskreppur: 1918, 1931, 1948, 1968, 1991 og 2008. Reiknað er nýgengi 5 og 10 ár fyrir og eftir upphafsár hverrar kreppu. Til að reikna áhrif kreppna á öllu tímabilinu er stuðst við Poissonlíkan fyrir talningargögn. Tekið er tillit til þess að breytileiki geti verið umfram það sem Poisson-líkanið segir til um og er því umframdreifni metin. Þróun breytileika yfir tímabili er lýst með uppsafnaðri summu staðlaðra kvaðratfrávika (CUSUMSQ). NIÐURSTÖÐUR Tíðni sjálfsvíga jókst fram eftir síðustu öld en tók að lækka um 1990. Miklar sveiflur eru í tíðni, þó reiknuð séu meðaltöl 5 ára tímabila. Aukningu sjálfsvíga má sjá 1931 og 1948, litlar breytingar 1968 og 2008, og lækkun 1918 og 1991. Uppsveiflur koma líka utan krepputímabilanna. Sveiflur á tímabilinu eru í samræmi við það sem vænta má samkvæmt Poisson-líkani. ÁLYKTUN Samkvæmt niðurstöðunum er ekki samband milli sjálfsvígstíðni og sveiflna í efnahagslífi Íslands, samanber tölfræðilegar niðurstöður. Þess ber að geta að niðurstaðan byggir á tíðni þjóðar og útilokar ekki að efnahagsleg áföll hafi áhrif á einstaklinga.en_US
dc.description.abstractIntroduction: Suicides are number 16 as a cause of death worldwide. Causes are not always known, often associated with depression or trauma. Suicide incidence has decreased worldwide in the past three decades. The economic crisis of 2008 led to an increase in many countries. Many confounding factors make comparisons between countries difficult. This study assesses the possible impact of economic crises in Iceland on suicide incidence. Material and Methods: The work is based on suicide data from 1911 to 2017 and six economic crises from 1918 to 2008. The incidence is calculated five and ten years before and after the index year of each crisis. Possible crisis impact was assessed by applying a quasi-Poisson model to the data. Variance can be greater than model shows, so overdispersion was assessed. The evolution over time is assessed by inspection of cumulative sum of squared residuals (CUSUMSQ). Results: Suicide incidence increased from 1930, beginning to decline around 1990. Given a small population size there are wide upwards incidence fluctuations, within and outside the crisis periods. The crises of 1931 and 1948 showed an increase, wheras in the others there is no change or a decrease. The sizes of deviations from expected value are, for the whole period, in compliance with the quasi-poisson model for counts. Conclusion: There is no statistical correlation between the six economic crises and suicide incidence in the Icelandic data. The study is based on population incidence and does not preclude a negative impact of economic crises on individuals.en_US
dc.language.isoisen_US
dc.publisherLæknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkuren_US
dc.relation.urlhttps://www.laeknabladid.is/tolublod/2019/11/nr/7167en_US
dc.subjectSjálfsvígen_US
dc.subjectEfnahagskreppuren_US
dc.subject.meshSuicideen_US
dc.subject.meshEconomic Recessionen_US
dc.titleEfnahagskreppur og tíðni sjálfsvíga á Íslandi 1911-2017en_US
dc.title.alternativeEconomic crises and incidence of suicide in Iceland 1911-2017en_US
dc.typeArticleen_US
dc.contributor.department1) Humus ehf., 2) Lækning, 3) Réttar- og öryggisdeild geðsviðs Landspítala, 4 Hagfræðideild Háskóla Íslandsen_US
dc.identifier.journalLæknablaðiðen_US
dc.rights.accessOpen Access - Opinn aðganguren_US
dc.departmentcodePSY12
refterms.dateFOA2019-11-14T10:46:10Z


Files in this item

Thumbnail
Name:
Efnahagskreppur ....pdf
Size:
604.8Kb
Format:
PDF

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record