Show simple item record

dc.contributor.authorArthur Löve
dc.date.accessioned2010-01-22T09:40:44Z
dc.date.available2010-01-22T09:40:44Z
dc.date.issued1991-08-01
dc.date.submitted2010-01-22
dc.identifier.citationLæknablaðið 1991, 77(6):241-5en
dc.identifier.issn0023-7213
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/2336/90333
dc.descriptionNeðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)en
dc.description.abstractDvergveirusýkingar í mönnum hafa vakið talsverða athygli á nokkrum undanförnum árum einkum vegna þess, að þær geta leitt til fósturláts. Einnig hefur komið í ljós, að dvergveirur valda barnasjúkdómnum faraldsroða (erythema infectiosum). Verður hér greint frá ýmsum atriðum varðandi dvergveirur og dvergveirusýkingar. Dvergveiruættbálknum (parvoviridae) má deila í þrjár ættir (1). Ein þeirra er dependoveiruættin, en til að fjölga sér þurfa þær veirur hjálparveiru, sem oftast er adenoveira (2). Allstór hluti folks hefur mótefni gegn þessum veirum, og er það til merkis um fyrri sýkingu, en hins vegar hefur ekki tekist að tengja neinn sjúkdóm við þær. Önnur ætt eru densoveirur, sem eru skordýraveirur. Þriðja ættin er hin eiginlega dvergveiruætt, en þær veirur valda ýmsum sjúkdómum í mönnum og dýrum (3). Enn annar hópur veira eru svokallaðar litlar hnattveirur (»small round viruses«), en þær eru lfklega, en ekki örugglega, dvergveirur (4). Sjást þær í rafeindasmásjá í saursýnum og valda lfklega einkennum frá meltingarvegi, þá helst niðurgangi. Fjöldi dvergveira veldur sjúkdómum í dýrum. Hafa flestar þann vaxtareiginleika að fjölga sér best í hratt vaxandi vefjum og verður sjúkdómsmyndin, sem þær valda í samræmi við það. Sem dæmi um dvergveirusýkingar í nýfæddum dýrum má nefna, að Kilham rottuveiran veldur vansköpun andlits og »mongoloid« svip vegna áhrifa á vaxandi bein. Einnig veldur hún frumudrepi og þar af leiðandi vanþroska á litla heila (5). ýmsar dvergveirur í dýrum valda einkennum frá meltingarvegi, þar sem þær fjölga sér í hratt vaxandi frumum þar (6). Margar dýradvergveirur geta valdið ófrjósemi og fósturlátum (5,7). Aleutian minkaveiran getur valdið langvarandi sjúkdómi, einkum í minkum af Aleutian stofni, en þeir eru haldnir erfðagalla í ónæmiskerfinu (Chediak-Higashi syndrome), og eiga því erfitt með að útrýma sjúkdómsvaldinum (8). Afieiðing verður ónæmisfléttusjúkdómur (immune-complex), einkum með nýrahnoðra- og æðabólgum.
dc.language.isoisen
dc.publisherLæknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkuren
dc.relation.urlhttp://www.laeknabladid.isen
dc.subjectVeiruren
dc.subjectVeirusjúkdómaren
dc.subject.meshVirusesen
dc.subject.meshParvovirinaeen
dc.titleDvergveiruris
dc.typeArticleen
dc.identifier.journalLæknablaðiðen
refterms.dateFOA2018-09-12T19:10:50Z
html.description.abstractDvergveirusýkingar í mönnum hafa vakið talsverða athygli á nokkrum undanförnum árum einkum vegna þess, að þær geta leitt til fósturláts. Einnig hefur komið í ljós, að dvergveirur valda barnasjúkdómnum faraldsroða (erythema infectiosum). Verður hér greint frá ýmsum atriðum varðandi dvergveirur og dvergveirusýkingar. Dvergveiruættbálknum (parvoviridae) má deila í þrjár ættir (1). Ein þeirra er dependoveiruættin, en til að fjölga sér þurfa þær veirur hjálparveiru, sem oftast er adenoveira (2). Allstór hluti folks hefur mótefni gegn þessum veirum, og er það til merkis um fyrri sýkingu, en hins vegar hefur ekki tekist að tengja neinn sjúkdóm við þær. Önnur ætt eru densoveirur, sem eru skordýraveirur. Þriðja ættin er hin eiginlega dvergveiruætt, en þær veirur valda ýmsum sjúkdómum í mönnum og dýrum (3). Enn annar hópur veira eru svokallaðar litlar hnattveirur (»small round viruses«), en þær eru lfklega, en ekki örugglega, dvergveirur (4). Sjást þær í rafeindasmásjá í saursýnum og valda lfklega einkennum frá meltingarvegi, þá helst niðurgangi. Fjöldi dvergveira veldur sjúkdómum í dýrum. Hafa flestar þann vaxtareiginleika að fjölga sér best í hratt vaxandi vefjum og verður sjúkdómsmyndin, sem þær valda í samræmi við það. Sem dæmi um dvergveirusýkingar í nýfæddum dýrum má nefna, að Kilham rottuveiran veldur vansköpun andlits og »mongoloid« svip vegna áhrifa á vaxandi bein. Einnig veldur hún frumudrepi og þar af leiðandi vanþroska á litla heila (5). ýmsar dvergveirur í dýrum valda einkennum frá meltingarvegi, þar sem þær fjölga sér í hratt vaxandi frumum þar (6). Margar dýradvergveirur geta valdið ófrjósemi og fósturlátum (5,7). Aleutian minkaveiran getur valdið langvarandi sjúkdómi, einkum í minkum af Aleutian stofni, en þeir eru haldnir erfðagalla í ónæmiskerfinu (Chediak-Higashi syndrome), og eiga því erfitt með að útrýma sjúkdómsvaldinum (8). Afieiðing verður ónæmisfléttusjúkdómur (immune-complex), einkum með nýrahnoðra- og æðabólgum.


Files in this item

Thumbnail
Name:
L1991-06-77-F5.pdf
Size:
533.0Kb
Format:
PDF
Description:
Allur texti - Full text

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record